لیست دروس حوزه علمیه (کتب حوزه علمیه قم)
حوزه علمیه نیز مانند همه مراکز آموزشی دارای مقاطع تحصیلی بوده و دروس مشخصی را برای دورههای تحصیلی پیش بینی کرده است؛ مدارس علمیه براساس آن برنامه درسهای خود را ارائه میکنند، لیست دروس حوزه علمیه (کتب حوزه علمیه قم) بر اساس پایههای تحصیلی ارائه شده است.
هر پایه، در یک سال خوانده میشود و طلابی که از معدل بالای هفده برخوردار باشند میتوانند از پایههای بالاتر نیز بصورت ارتقایی دروسی را انتخاب کنند. اکثر دروس ارائه شده از کتابهای مشهور هستند اما سعی شده است به نویسندگان و ناشرین برخی از کتابها نیز اشاره شود.
لیست دروس حوزه علمیه برادران (کتب حوزه علمیه قم) دوره تمام وقت:
لیست دروس سطح یک حوزه علمیه
دروس پایه اول
- صرف، بخش فارسی و عربی کتاب صرف ساده این کتاب توسط انتشارات دارالعلم منتشر شده است.
- نحو، نحو مقدماتی و هدایه تا آخر و کل کتاب صمدیه، نویسنده کتاب نحو مقدماتی محمود ملکی اصفهانی است این کتاب برای آموزش نحو مقدماتی بسیار مناسب است و غیر طلبه ها نیز می توانند از این کتاب استفاده کنند. ناشر این کتاب نیز دارالعلم است.
- کتاب هدایه و صمدیه در کتاب دوجلدی جامع المقدمات قرار دارند و البته بصورت جدا نیز چاپ شده اند.
- احکام، تمام کتاب آموزش فقه، این کتاب توسط محمد حسین فلاح زاده تالیف و توسط انتشارات الهادی منتشر می شود.
- منطق1 (مرکز) یا آشنایی با منطق شهید مطهری. منطق 1مرکز توسط انتشارات مدیریت حوزه علمیه قم منتشر شده است.
- عقاید1، از ابتدا تا پایان کتاب اصول اعتقادات. این کتاب توسط علی اصغر قائمی تالیف و چند ناشر نیز آن را منتشر کرده اند.
- تجوید، از ابتدا تا پایان کتاب روانخوانی و تجوید قرآن. نویسندگان علی حبیبی و محمدرضا شهیدی.
- اخلاق نظری1، ترجمه تمام متن آداب المتعلمین
- تاریخ1، فرازهایی از زندگانی پیامبر اسلام ازابتدا تا فصل24 (دفاع از حریم آزادی)، (مطالعاتی بدون کلاس)
- قرآن1،حفظ نیمه دوم جزء30 (سوره اعلی تا آخر قرآن)
دروس پایه دوم
- نحو2، که به نحو پیشرفته مشهور است از اول سیوطی یا شرح ابن عقیل تا باب الفاعل+ تجزیه ترکیب نیمه اول جزء30 قرآن
- نحو3، سیوطی یا شرح ابن عقیل از باب الفاعل تا التصریف
- منطق2، منطق مظفر یا منطق تعلیمی از ابتدا تا صناعات خمس
- منطق3، منطق مظفر یا منطق تعلیمی کل صناعات خمس
- عقاید2، تمام کتاب شیعه در اسلام
- اخلاق نظری2، از اول المراد من منیه المرید تا النوع الثالث فی آلاداب المختصه بالمعلم
- تاریخ2، فرازهایی از زندگانی پیامبر اسلام از فصل 24 (دفاع از حریم آزادی) تا پایان کتاب
- قرآن2، برگزیده تفسیر نمونه جلد1 سوره های فاتحه، انعام ، مائده(خودخوان بدون کلاس)
دروس پایه سوم
- نحو4، مغنی الادیب از ابتدا باب اول تا حرف لو
- نحو5، مغنی الادیب از حرف لو تا آخر باب اول + باب رابع
- بلاغت، مختصر یا جواهر البلاغه تمام کتاب
- عقاید3، آموزش عقاید (استاد مصباح یزدی) تمام کتاب
- تجزیه و ترکیب، نیمه اول جزء 29 قرآن
- اخلاق نظری3، المراد من منیه المرید از النوع الثالث فی آلاداب المختصه بالمعلم تا آخر کتاب
- تاریخ3، سیره پیشوایان (استاد پیشوایی) از ابتدا تا زندگانی امام باقر(ع)( خودخوان بدون کلاس)
- قرآن3، برگزیده تفسیر نمونه جلد2 سوره های اعراف، انفال، ابراهیم(خودخوان بدون کلاس)
دروس پایه چهارم
- اصول1، اصول شهید مطهری+ الموجز تمام کتاب
- فقه1، شرح لمعه از کتاب الطهاره تا اول کتاب الصوم
- فقه2، شرح لمعه از کتاب الصوم تا اول کتاب المتاجر
- عقاید4، بدایه المعارف الهیه ج1 از ابتدا تا اول الفصل الثانی عقیدتنا فی النبوه
- نهج البلاغه1، نامه 31 نهج البلاغه(وصیت نامه) (ترجمه استاد دشتی)
- تاریخ4، سیره پیشوایان(استاد پیشوایی) از اول زندگانی امام باقر(ع) تا اول زندگانی امام هادی(ع)( مطالعاتی بدون کلاس)
- قرآن4، منتخب برگزیده تفسیر نمونه جلد3 سوره های مریم،طه،انبیاء،مومنون، لقمان(خودخوان بدون کلاس)
دروس پایه پنجم
- اصول2، اصول فقه مرحوم مظفر جلد1 از ابتدا تا اجتماع امر و نهی
- فقه3، شرح لمعه از ابتدا متاجر تا کتاب الاجاره
- فقه4، شرح لمعه از ابتداء کتاب الاجاره تا پایان کتاب نکاح
- عقاید5، بدایه المعارف الالهیه از عقدیتنا فی النبوه تا پایان جلد2
- نهج البلاغه2، نهج البلاغه خطبه همام (ترجمه استاد دشتی)
- تاریخ5، سیره پیشوایان (استاد پیشوایی) از اول زندگانی امام هادی تا پایان کتاب(مطالعاتی بدون کلاس)
- قرآن5، منتخب برگزیده تفسیر نمونه جلد4 سورههای یس، صافات، ص، زمر، حجرات(مطالعاتی بدون کلاس)
دروس پایه ششم
- اصول3، اصول الفقه از ابتدا اجتماع امر و نهی تا پایان جلد2
- فقه5، شرح لمعه از اول کتاب الطلاق تا اول کتاب المیراث
- فقه6، شرح لمعه از کتاب المیراث تا پایان کتاب الدیات
- نهج البلاغه، نهج البلاغه، عهد نامه مالک اشتر (ترجمه استاد دشتی)
- علوم قرآنی، تمام کتاب مختصر التمیهد یا آشنایی با علوم قرآنی
- آئین نگارش، بربال قلم تمام کتاب
- آشنایی با فلسفه، آشنایی با علوم اسلامی شهید مطهری بخش فلسفه(خودخوان بدون کلاس)
- تاریخ6، تمام کتاب دادگستر جهان(خودخوان بدون کلاس)
- علوم حدیث، تمام کتاب آشنایی با علوم حدیث(خودخوان بدون کلاس)
- حکومت اسلامی، تمام کتاب حکومت اسلامی(خودخوان بدون کلاس)
لیست دروس سطح دو حوزه علمیه
دروس پایه هفتم
- اصول، رسائل از ابتداء تا اول دلیل انسداد
- فقه1، مکاسب از ابتدا(محرمه) تا اول النوع الخامس (مما یحرم التکسب به)
- فقه2، مکاسب از النوع الخامس تا الکلام فی شروط المتعاقدین
- تفسیر، جوامع الجامع ج2 سوره توبه
- عقاید، تلخیص الالهیات(استاد سبحانی) از ابتدا کتاب تا اول نبوت
- فلسفه، بدایه الحکمه (علامه طباطبائی) تمام کتاب
دروس پایه هشتم
- اصول1، رسائل از المقصد الثالث فی الشک تا ابتدای بحث استصحاب
- اصول 2، رسائل از ابتدای بحث استصحاب تا پایان کتاب
- فقه3، مکاسب از (الکلام فی شروط المتعاقدین) تا شرایط العوضین
- عقاید، تلخیص الالهیات از نبوت تا آخر کتاب
- رجال، کلیات علم رجال (آیت الله سبحانی) از ابتدا تا اول مشایخ الثقات
- تفسیر، جوامع الجامع ج2 سوره های یوسف و رعد
دروس پایه نهم
- اصول، کفایه از ابتدا تا اول بحث نواهی
- فقه4، مکاسب از ابتدا شرائط العوضین تا اول خیارات
- فقه5، مکاسب از اول خیارات تا القول فی ماهیه العیب
- فلسفه، نهایه الحکمه(علامه طباطبائی) از ابتدا تا پایان مرحله السابعه
- تفسیر، المیزان جلد 13 سوره مبارکه اسراء
- رجال، کلیات علم رجال (آیت الله سبحانی) از مشایخ الثقات تا آخر
دروس پایه دهم
- اصول1 کفایه از ابتدای نواهی المقصد الثانی فی النواهی تا المقصد السابع اصول العملیه
- اصول2، کفایه از المقصد السابع اصول العملیه تا پایان کتاب
- فقه6، مکاسب از (القول فی ماهیه العیب) تا پایان کتاب خیارات
- تفسیر، المیزان جلد 13 سوره مبارکه کهف
- درایه، درایه (آیت الله سبحانی) اصول الحدیث و احکامه
- فلسفه، نهایه الحکمه (علامه طباطبائی) از اول المرحله الثامنه تا پایان کتاب
دوره درس خارج حوزه علمیه
اساتید درس خارج کتاب خاصی را تدریس نمی کنند اما به جهت منظم شدن سیر بحث یکی از متون کتابهای اصولی یا فقهی را مبنا قرار میدهند و بر اساس ابواب و فصول آن تدریس میکنند.
کتابهایی که امروزه معمولاً مبنا و ملاک درس خارج فقه یا اصول قرار میگیرند، عبارتند از:
- عروة الوثقی اثر سید محمدکاظم یزدی برای درس خارج فقه
- شرایع الاسلام اثر محقق حلی برای درس خارج فقه
- تحریرالوسیله اثر امام خمینی برای درس خارج فقه
- شرح لمعه اثر شهید ثانی برای درس خارج فقه
- المکاسب اثر شیخ انصاری برای درس خارج فقه
- کفایة الاصول اثر آخوند خراسانی برای درس خارج اصول
لیست دروس حوزه علمیه سفیران هدایت برادران
متاسفانه دروس حوزه سفیران مثل کتب حوزه علمیه قم بصورت سال به سال یافت نشد اما تقریبا کلیات دروس آمده است.
دروس ادبیات عرب
- صرف – صرف ساده چاپ 1397 – فارسی – عربی
- نحو – سرآغاز نحو چاپ 1397- نحو متوسطه – النحو التعلیمی فی معرفه لسان القرآن و العتره – فارسی- عربی
- فصاحت و بلاغت – دروس في البلاغه، معين دقيق – عربی
- آیین نگارش – جزوة آیین نگارش 1و2
دروس قرآن و حدیث
- تجوید قرآن = تجويد قران كريم شهيدي
- آشنایی با مفاهیم قرآن
- علوم قرآن و مناهج تفسیر = علوم قرآني، آيت الله معرفت
- تفسیر ترتیبی = تفسیر آموزشی، تفسیر نمونه
- آشنایی با منابع روایی = آشنايي با علوم حديث،نصيري
- ادعیه و صحائف معصومین علیهم السلام
- آشنایی با علم رجال و درایه = دروس في القواعد الرجاليه، ايرواني
دروس فقه و اصول
- احکام مبتلی به = آموزش فقه، محمد حسین فلاح زاده
- دوره فقه = دروس تمهيديه، محمد باقر ایروانی –عربی
- تسلط بر استخراج نظرات فقهاء معاصر = عروه الوثقي با حواشی فقهای معاصر-عربی
- بررسی قواعد فقهیه = دروس التمهيديه في قواعد الفقهيه-عربی
- اصول فقه مقدماتی = الموجز، آیت الله سبحانی-عربی
- اصول فقه میانی = الوسيط في اصول الفقه آیت الله سبحانی-عربی
دروس فلسفه و کلام
- عقاید اسلامی = كلام اسلامی، سعيدي مهر
- کلام جدید
- پاسخ به شبهات وهابیت
- منطق = منطق منتظری مقدم، المنطق التعلیمی العلامه المظفر-فارسی – عربی
- فلسفه = التمهيد في الحکمه الالهيه، شيرواني-عربی
دروس اخلاق
- آشنایی با مباحث اخلاقی = سنن النبی، خلاصه معراج السعاده، اخلاق عملی آیت الله مهدوی کنی
- معرفت اهل بیت و آثار آن = براساس زیارت جامعه کبیره
- مبانی، اصول و روشهای تربیتی اسلام = جزوه تربیت اسلامی استاد محمدی
- فنون کاربردی مشاوره و راهنمایی = آشنايي با اصول و فنون مشاوره، استاد رهنمايي
- جایگاه مسجد و نقش تربیتی آن در آیات و روایات
دروس علوم انسانی
- روانشناسی و تبلیغ
- جامعه شناسی و تبلیغ = کاربرد جامعه شناسی در تبلیغ استاد مریجی
- مدیریت اسلامی = مديريت اسلامي، محمد حسن نبوي
دروس تاریخ و علوم سیاسی
- تاریخ و سیره پیامبر صلی الله علیه و آله = تاريخ اسلام، مهدی پيشوايي
- حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر ولایت فقیه = درسنامه حقوق اساسی جمهوری اسلامی ايران و ولایت فقیه، مرتضي الياسي
- تاریخ و سیره ائمه اطهار علیهم السلام = سيره پيشوايان، مهدی پيشوايي
- روش تحلیل مسائل سیاسی
- تاریخ تحولات فرهنگی سیاسی معاصر با تاکید بر انقلاب اسلامی = انقلاب اسلامي وريشه ها، آيت الله مصباح يزدي
روشها و مهارتها
- پروش سخنرانی و تمرین آن = روش سخنرانی دینی، استاد ملانوری
- شیوههای ذکر مصیبت
- روش تدریس و کلاسداری = جزوة استاد تقوی
- گروههای مهارتی خطابی
- روش تدریس کودکان و نوجوانان= جزوة استاد تقوی
- روش تحقیق = آشنايي با اصول و روش تحقيق، رياحي
- مِتدهای تدریس قرآن کریم = درسنامه روش آموزش و مهارتهای کلاسداری قرآن کریم
- روش تدریس احکام = جزوه استاد کاظمی
- تحقیق پایانی
لیست دروس متداول حوزه علمیه خواهران:
نيمسال 1
1. کد 9116008 روانخواني قرآن
2. کد 8312047 احكام 1
3. کد 8312023 تاريخ اسلام
4. کد 8312009 صرف 1
نيمسال 2
5. کد 8312010 صرف 2
6. کد 9116009 تجويد 1
7. کد 8312064 منطق1
8. کد 8312048 احكام 2
9. کد 8312005 اخلاق1
نيمسال 3
10. کد 8312011 مبادي العربيه 2
11. کد 8312038 تاريخ انقلاب اسلامي
12. کد 8514012 روش بيان احكام
13. کد 8312024 تاريخ ائمه 1
14. کد 9012000 كلام اسلامي 1
15. کد 8312018 ادبيات فارسي 1
نيمسال 4
16. کد 8312025 تاريخ ائمه 2
17. کد 9012002 كلام اسلامي 2
18. کد 8312012 هدايه
19. کد 8312030 روانشناسي
20. کد 8514010 صحيفه سجاديه
نيمسال 5
21. کد 8312015 تجزيه و تركيب 1
22. کد 8312013 مبادي العربيه 4 (1)
23. کد 8312006 اخلاق2
24. کد 8312020 اصول 1 (حلقه اولي)
25. کد 8312028 نهج البلاغه
نيمسال 6
26. کد 8312050 تحرير الوسيله
27. کد 8312059 علوم قرآني
28. کد 8312014 مبادي العربيه 4 (2)
29. کد 8312027 دانش حديث
30. کد 8513926 تاريخ تشيع
نيمسال 7
31. کد 8312063 مقتل
32. کد 8312049 عروة الوثقي
33. کد 8612065 منطق 2
34. کد 8312040 ولايت فقيه
35. کد 8312016 تجزيه و تركيب 2
36. کد 8312029 خانواده در اسلام
نيمسال 8
37. کد 8612066 منطق 3
38. کد 8312060 تفسير1
39. کد 8312033 زن در اسلام
40. کد 8312008 اربعين امام خميني
41. کد 9012003 كلام اسلامي 3
42. کد 8210029 روش تحقيق
نيمسال 9
43. کد 8312046 مسائل جديد كلامي
44. کد 8312061 تفسير 2
45. کد 8211018 بلاغت
46. کد 8312021 اصول 2 (حلقه ثانيه)
نيمسال 10
47. کد 8312004 فرق و مذاهب اسلامي
48. کد 8312022 اصول 3 (ادامه حلقه ثانيه)
49. کد 8312032 روش تدريس
50. کد 8312041 وصيتنامه امام خميني
51. کد 8312051 شرح لمعه1
نيمسال 11
52. کد 8312052 شرح لمعه 2
53. کد 8741384 فلسفه مقدماتي 1
54. کد 8812002 نشست علمي
55. کد 8312062 تفسير 3 (الميزان)
نيمسال 12
56. کد 8741385 فلسفه مقدماتي 2
57. کد 8312053 شرح لمعه 3
جدول کتابهای مورد نیاز طلاب پایههای مختلف تحصیلی(کتب حوزه علمیه قم)
| دوره | پایه | کتابهای اصلی | شروح | تلخیص | جزوه/ نموداری/ متفرقه |
| بلند مدت برادران | اول | صرف ساده
منطق غرویان منطق شهید مطهری |
|||
| دوم | البهجه المرضیه(سیوطی)
شرح ابن عقیل معارف و عقاید 4 شیعه در اسلام(علامه) منطق مظفر |
||||
| سوم | مغنی الاریب
مغنی الادیب جواهر البلاغه آموزش عقاید(مصباح) معارف و عقاید 5 |
||||
| چهارم | شرح لمعه
اصول فقه الموجز حلقات شهید صدر بدایه المعارف(خرازی) معارف و عقاید 6 |
||||
| پنجم | شرح لمعه
اصول فقه مظفر بدایه المعارف(خرازی) معارف و عقاید 7 |
||||
| ششم | شرح لمعه
اصول فقه مظفر
|
||||
| هفتم | مکاسب
فرائد الاصول(رسائل) بدایه الحکمه |
||||
| هشتم | مکاسب
فرائد الاصول(رسائل) بدایه الحکمه |
||||
| نهم | مکاسب
کفایه الاصول نهایه الحکمه |
||||
| دهم | مکاسب
کفایه الاصول نهایه الحکمه |
||||


